|
|
De herinneringen zien mij Een junimorgen als het te vroeg is Om te ontwaken en te laat om weer te gaan slapen. Ik moet eruit, het groen in dat vol zit met Herinneringen, zij volgen mij met hun blik. Ze zijn onzichtbaar, ze smelten totaal Samen met hun achtergrond, perfecte kameleons. Ze zijn zo dichtbij dat ik ze hoor ademen Hoewel de vogelzang oorverdovend is. Tomas Tranströmer
GROTE KENNIS Grote kennis ziet alles in
één. Geringe kennis breekt de
eenheid tot veelheid. Als het lichaam slaapt, is de
ziel versmolten in het Ene. Als het lichaam ontwaakt,
beginnen alle openingen te functioneren. Zij weerklinken in ieder
treffen met heel dat gevarieerde van het bestaan, met alle strevingen van het
hart. De mensen zijn ingesloten,
verbijsterd, gedompeld in twijfel. Allerlei angsten vreten aan
de vrede in hun hart. Nog groter vrezen slokken hen
geheel op. Pijlen worden op het doel
gericht: raak en mis, goed en fout. Dat is wat de mensen oordeel
noemen, beslissing. Hun uitspraken zijn even
finaal als verdragen tussen heersers. 0, zij maken er een punt van! Maar hun argumenten vallen
sneller en zwakker dan dode bladeren in herfst en winter - Hun praatjes verdwijnen als
pies; men vindt er niets van terug - Tenslotte staan ze daar,
ingesloten, gebonden en gekneveld en verstopt als oude afvoerpijpen. De geest begeeft het. Hij zal
geen licht meer zien. Plezier en boosheid verdriet en vreugde, hoop en
spijt, verandering en stabiliteit, zwakheid en beslist optreden ongeduld en traagheid: al
deze zijn tonen uit dezelfde fluit, paddestoelen uit dezelfde vochtige grond. Dag en nacht volgen elkaar op
en overrompelen ons, zonder dat wij zien hoe zij ontspringen. Genoeg! Genoeg! Zowel vroeg
als laat staan wij oog in oog met 'dat' waaruit al 'deze' groeien! Als er geen 'dat' was, was er
ook geen 'dit'. Als er geen 'dit' was, hadden
de winden niets om op te spelen. Tot zover kunnen we gaan. Maar hoe zullen wij ooit
begrijpen wat alles veroorzaakt? We kunnen aannemen dat een
Hogere Macht achter dit alles staat. Dat een dergelijke Macht aan
het werk is, kan ik wel geloven. Hoewel ik niet zijn vorm kan zien. Hij handelt, maar hij heeft
geen vorm. Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
DE MENS WORDT IN TAU GEBOREN De vissen worden in het water
geboren, maar de mens wordt geboren in Tau. Als de vissen, die in het
water geboren zijn, de diepe schaduw zoeken van kolk en meer, dan zijn al
hun behoeftes bevredigd - Als een mens, die in Tau geboren wordt, zich in de diepe schaduw van
niet-doen Iaat zinken, om agressie en bezorgdheid te vergeten, dan heeft hij gebrek aan niets – Zijn leven is verzekerd. Moraal: ' Alles waar de vis behoefte aan heeft is zich te verliezen in het water. Alles wat de mens nodig heeft, is zich te verliezen in Tau.' Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
DE ADEM VAN DE NATUUR Als de grote natuur zucht dan
horen we de winden die, in zichzelf geluidloos, de stemmen wekken van andere
wezens - door op ze te blazen. Uit iedere opening klinken
luide stemmen op. Heb je dit gedrang van tonen
ooit gehoord? Daar is het overhangende woud
tegen de steile berg: oude bomen met holen en barsten, als bekken, muilen en oren,
als windkokers, als bokalen, groeven in het hout, holtes vol met water: Je hoort hoe het kreunt en brult en giert, je hoort bevelende kreten, gegrom, donkere trommen en
droevige fluiten - De ene roep wekt de andere
tot dialoog. Zachte winden zingen verlegen
maar de sterke blazen teugelloos. Dan gaat de wind liggen. De
openingen lozen hun laatste geluiden. Heb je nooit gemerkt hoe
alles dan trilt en tot bedaren komt? Yoe antwoordde: Dit begrijp
ik: De muziek van de aarde komt
uit duizenden gaten. De muziek van de mens komt
uit fluiten en instrumenten. Maar wat maakt de muziek van
de hemel? Meester Tji zei: Er is iets dat op duizend verschillende gaten blaast. Er is een macht die dit
teweegbrengt en die ook de geluiden weer weg laat sterven - Wat is dat voor een macht?
DOEN EN NIET -DOEN Het niet-doen van de wijze mens betekent niet niets doen. Dit niet-doen van de wijze is niet Het wordt door niets geschokt. De wijze is vol rust omdat hij niet bewogen
wordt en niet omdat hij die rust heeft verkregen door zijn wil. Stilstaand water is als een spiegel. Je kunt er in kijken en de haartjes op je kin zien. Het is volmaakt in evenwicht en horizontaal. Een timmerman zou het kunnen gebruiken. Als water al zo helder is en zo waterpas, hoeveel te meer de geest van de mens? Het hart van de wijze is in rust. Het is de spiegel van hemel en aarde, de
weerspiegeling van al wat bestaat. Leegheid, stille rust, gelijkmoedigheid, smaak- en geurloos en niet-doen, dit alles is als het waterpas van hemel en aarde. Dit is volmaakte Tau. Wijze mensen vinden daarin hun rustplaats. Al rustend zijn zij leeg. Uit de leegheid komt het ongeconditioneerde
voort. Uit het ongeconditioneerde het
geconditioneerde - het individuele. En uit de leegheid van de wijze komt stille rust en uit stille rust komt doen voort. Uit doen ontstaat het bereiken. Uit de stille rust van de wijze komt zijn niet-doen voort en omdat dat niet-doen tegelijk doen is, is dat
doen terzelfder tijd het bereiken. Want stille rust is vreugde. Vreugde is vrij van zorg en werpt jaar in jaar uit Vreugde doet alle dingen, zonder bezorgd te zijn: want in leegheid, stille rust,
gelijkmoedigheid en niet-doen ligt de wortel van alle dingen. Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
HERFSTOVERSTROMINGEN De herfstoverstromingen waren gekomen. Duizenden woeste stromen stortten zich brullend uit in de Gele Rivier. De rivier zwol en trad buiten haar oevers, zodat je aan de overkant geen os van een paard kon onderscheiden. Daarna lachte de God van de Rivier; de gedachte dat al de schoonheid van de wereld onder zijn beheer gekomen was, schonk hem vreugde. Daarop volgde hij de loop van de rivier en kwam bij de Oceaan uit. Daar keek hij uit over de golven, tot aan de lege horizon in het oosten en hij moest de blik afwenden. Daarna kwam hij tot zichzelf en hij mompelde tegen de God van de Zee: 'Ik moet toegeven dat het spreekwoord juist is: hij die honderd ideeën in zijn hoofd De God van de Zee antwoordde: 'Kun je over de zee praten tegen een kikker
in een vijver?' Kun je over ijs praten met een waterjuffer? Kun je met een doctor in de filosofie praten
over het leven zelf? Van alle wateren in de wereld is de Oceaan
het grootste. Alle rivieren stromen er in uit - dag en
nacht. Nooit raakt hij vol - dag en nacht geeft hij het water terug- Nooit is hij
leeg. In de droge seizoenen staat hij niet lager . In tijden van vloed komt hij niet hoger. Groter dan alle andere wateren! Er bestaat geen maat om te zeggen hoeveel
groter hij is, Maar ben ik er trots op? Wat ben ik onder de hemel? Wat ben ik zonder Yang en Yin? Vergeleken met de lucht ben ik een kleine
steen, of een dwergeik op een berghelling, Ik kan toch niet pretenderen dat ik echt
iets ben? Van al de schepselen die bestaan (en er zijn miljoenen wezens) is de mens er slechts één, Tussen al de miljoenen mensen die op aarde leven, betekenen de beschaafde mensen, die zichzelf door middel van de landbouw in leven houden, slechts een klein onderdeel, Nog kleiner is het aantal dat een hoge post bekleedt, of gefortuneerd is en reist per wagen of boot. En van al dezen is die ene man in Er zijn geen vaste grenzen, de tijd staat niet stil, Niets houdt stand, Je kunt niet de hand leggen op een eind of
een begin. Hij, die waarlijk wijs is, beschouwt ver en nabij als hetzelfde, Hij verwaarloost het kleine niet en overschat het grote niet. Als overal de maatstaven verschillen, hoe
wil je dan vergelijken? In één blik omvat hij heden en verleden, zonder smart over het verleden of ongeduld
met het heden, Alles is in beweging. Hij heeft ervaring in volheid en ledigheid. Hij doet niet groot over succes en
lamenteert niet over ongeluk. Het spel houdt nooit op; geboorte en dood
zijn gelijk - geen enkele periode duurt eeuwig. Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
GROOT EN KLEIN Als we in het licht van Tau de dingen
bezien, dan is niets het beste en niets het slechtste. Ieder detail, in zijn eigen licht gezien,
heeft zijn eigen karakter. Het kan 'beter' schijnen dan dat waarmee het
vergeleken wordt. Maar gezien in het geheel, is geen ding op
zichzelf 'beter'. Als je verschillen op gaat meten, dan is
datgene wat groter is dan iets anders in zichzelf 'groot'. Derhalve is er in feite niets wat niet
'groot' is. Wat kleiner is dan iets anders, is in
zichzelf ook 'klein'. Derhalve is er in feite niets wat niet
'klein' is. Daarom is de hele kosmos maar een
rijstkorrel en is een paardenhaar even groot als een berg - dit is te relativeren. Je kunt muren neerhalen met stormrammen,
maar je kunt er geen gaten mee stoppen. Alle dingen hebben hun eigen nut. Goede paarden kunnen meer dan honderd
kilometer per dag afleggen - maar ze kunnen geen muizen vangen -
zoals bijvoorbeeld katten of wezels. Alle schepselen hebben hun eigen talenten. De steenuil kan ’s nachts insekten vangen en de kleinste details onderscheiden, maar op klaarlichte dag staart hij hulpeloos
voor zich uit en kan zelfs geen berg zien. Alle schepselen zijn verschillend in aanleg. Daarom: hij die het goede wil bezitten zonder het kwade, orde zonder wanorde, begrijpt de beginselen van hemel en aarde
niet. Hij ziet niet hoe de dingen samenhangen. Kan een mens de hemel aanhangen zonder weet
te hebben van de aarde? Alle dingen staan met elkaar in betrekking – Als je het ene kent, ken je ook het andere. Als je één van de twee weigert - weiger je
beide. Kan iemand het positieve aanhangen zonder
het negatieve - dat immers als contrast fungeert - zodat het positieve zichtbaar wordt? Als hij daar aanspraak op maakt is hij een
schelm of een gek. Tronen gaan van dynastie op dynastie, dan
weer op deze manier geregeerd, dan weer op die - Hij die tegendraads naar de macht grijpt,
wordt een tiran genoemd of een overweldiger. Hij die zich met de stroom Iaat meedrijven
is een wijs staatsman - K wéi, de eenpotige draak, is jaloers
op de duizendpoot. De duizendpoot is jaloers op de slang. De
slang is jaloers op de wind. De wind is jaloers op het oog. Het oog is
jaloers op het verstand. Kwéi zei tegen de duizendpoot: 'Ik regel
mijn ene poot met moeite. Hoe regel jij ze alle duizend?' De duizendpoot antwoordde: 'Ik regel ze
niet. Als druppels speeksel komen ze op de grond
terecht.' De duizendpoot zei tegen de slang: 'Met al mijn poten kom ik lang niet zo snel vooruit als jij zonder één enkele poot. Hoe doe je dat?' De slang antwoordde: 'De manier waarop ik glijd is heel natuurlijk. Waar heb ik voeten voor nodig?' De slang sprak tegen de wind: 'Ik rimpel mijn rug zodat mijn lichaam
verder voort kan schuiven, maar jij, zonder beenderen, zonder spieren en zonder methode, jij blaast van het Noorden tot aan het Zuiden; hoe kom je daar zonder
iets?' De wind antwoordde: 'Het is waar, ik zet op in het Noorden en breng mezelf
zonder enige moeite naar het Zuiden, maar ieder oog dat mij waarneemt, iedere vleugel die zich van mij bedient, is boven mij verheven, hoewel ik de grootste
bomen vel en grote gebouwen verwoest. De waarlijke overwinnaar is hij die niet te
overwinnen is door de veelheid van details. De geest is die overwinnaar - maar alleen de geest van de wijze.' Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
DE MENS VAN TAU De mens, in wie Tau handelt zonder enige belemmering, kwetst geen enkel wezen door wat hij doet. Toch weet hij van zichzelf niet dat hij
'goed' is en 'vriendelijk'. De mens, in wie Tau handelt zonder enige belemmering, houdt zich niet op met eigenbelang en minacht de ander niet als die het wel doet. Hij slooft zich niet uit om geld te
verdienen noch maakt hij van de armoede een deugd. Hij gaat zijn gang, zonder op anderen een beroep te hoeven doen, maar hij gaat er niet prat op dat hij het alleen aankan. Hoewel hij niet met de kudde meeloopt,
bekritiseert hij niet die het wel doen. Rangen en standen raken hem niet; oneer en
schande schrikken hem niet af. Hij is niet uit op het goede noch op het
kwade, maar zijn 'ja' is ja en zijn 'nee' is nee. Daarom zeiden de Ouden: 'De Mens van Tau blijft onbekend. Volmaakte deugd produceert niets. Niet-Zelf is het waarachtige Zelf en de grootste mens is Niemand.' Uit: De weg van Tswang-Tze – Thomas Merton
|
|
canandanann 28-10-07
|
